header-vervolg

Een cijfer voor onze economie

Gepubliceerd op 27 februari 2020
Een cijfer voor onze economie

Onlangs gaf de president van De Nederlandsche Bank, Klaas Knot, onze economie een negen. Zo'n cijfer roept een belangrijke vraag op: hoe kunnen we eigenlijk de kwaliteit van een economie meten? En als meten, het in cijfers uitdrukken, niet mogelijk is, kunnen we dan de prestaties van een economie op een andere manier beoordelen?

Knot keek naar meetbare zaken: de lage werkloosheid, de lage staatsschuld. De omvang van werkloosheid en staatsschuld hangt nauw samen met een andere veel gebruikte maatstaf: het nationaal inkomen, het totaal dat Nederlanders in een jaar verdienen. Het is de traditionele manier om een economie te beoordelen. Hoe harder de productie en daarmee het inkomen groeit, des te beter doet een economie het. Maar dit soort maatstaven is wel wat eenzijdig.
 
Human Development Index
Al 26 jaar publiceren de Verenigde Naties de Human Development Index (HDI), waarbij naast het inkomen ook gekeken wordt naar levensverwachting en deelname aan het onderwijs. Nederland doet het doorgaans goed in de HDI-lijstjes en zit eigenlijk altijd in de top-tien. Noorwegen staat bijna traditioneel op nummer één, de Nederlandse plaats varieert tussen de vierde (2014) en de tiende plaats (2018). Maar ook de HDI, die weliswaar een verbetering is ten opzichte van de inkomensmaatstaf, laat slechts een deel van de werkelijkheid zien.
 
Vervelende bijwerkingen
We komen nu bij een paar belangrijke, niet altijd meetbare, factoren die bepalen hoe goed of slecht een economie het doet. Zoals sommige medicijnen, heeft ook de productie van bepaalde goederen en diensten vervelende bijwerkingen. De bewoners van het Groninger aardgasgebied kunnen weinig met de negen die Klaas Knot aan de economie geeft. Hun huizen verzakken en ze ervaren constant een onveilig gevoel. Dat zijn dan de vervelende bijwerkingen van de aardgaswinning.
 
Een tweede voorbeeld is Schiphol. Het lawaai van opstijgende en landende vliegtuigen verstoort het woongenot van omwonenden. Hoe hoger het nationaal inkomen, des te meer vliegbewegingen op Schiphol en hoe verder de negen van Knot bij de omwonenden uit het zicht raakt. Ook het vliegverkeer heeft vervelende bijwerkingen.
 
Je zou nog verder kunnen gaan. De industrialisatie, die in de negentiende eeuw in Europa begon, heeft via de uitstoot van CO2 geleid tot stijgende temperaturen op aarde. Wetenschappers schetsen doemscenario's van een stijgende zeespiegel en onbeheersbare migratiestromen. Als het inderdaad zover komt, kunnen we spreken van een nogal 'vervelende' bijwerking van anderhalve eeuw economische groei.
 
Inkomensverdeling
Dit soort onbedoelde, maar ongunstige neveneffecten van de productie relativeert het type cijfergeverij dat alleen kijkt naar de productie zelf en naar het inkomen. Maar er is nog een factor die in dit verband van belang is, namelijk de inkomensverdeling. De productie en het inkomen van een land kunnen wel groeien, maar bij wie komt die groei terecht?
 
Als het inkomen groeit en die groei komt bij een klein aantal huishoudens terecht, dan ervaart het grootste deel van de bevolking een relatieve achteruitgang. Het is bekend dat in relatief egalitaire samenlevingen, zoals de Scandinavische landen en ook Nederland, de bevolking tevredener is over de economie dan in landen met grote inkomensverschillen, zoals de Verenigde Staten en Groot-Brittannië.
 
Maar waar het in de beleving van mensen vooral om gaat is de ontwikkeling in de inkomensverschillen. En die is in Nederland, zoals in de meeste westerse landen, niet bemoedigend. De koopkracht van de lonen bijvoorbeeld, om over de pensioenen maar te zwijgen, blijft al enkele decennia achter bij de stijging van met name de winsten. Daardoor neemt het aandeel van de lonen in het nationaal inkomen voortdurend af. Het is dus maar de vraag of mensen met lagere en middeninkomens zich herkennen in de negen van Knot.
 
How happy are you?
Uiteindelijk draait het om het begrip welvaart. En welvaart is niet meetbaar, het is een subjectief begrip. Wat je wel kunt doen is aan mensen vragen hoe gelukkig ze zich voelen. Er zijn economen die weinig van dit soort vragen moeten hebben, economen gaan niet over geluk, vinden ze. We laten die kritiek nu maar even voor wat ze is.
 
How happy are you? Dat is de vraag die de Verenigde Naties met een zekere regelmaat aan de inwoners van de aangesloten landen stelt. Geef jezelf een cijfer voor het door jou ervaren geluk. Als je die cijfers in verband brengt met het inkomensniveau in de diverse landen, rijst elke keer hetzelfde beeld op. Aanvankelijk, zeker bij lage inkomensniveaus, levert een hoger inkomen meer geluk op, maar het effect wordt wel steeds minder. Naarmate het inkomen hoger wordt, maakt extra inkomen steeds minder uit als het om de ‘geluksscore’ gaat. Dat is intuïtief ook wel te begrijpen. Als je arm bent, is elk extra beetje welkom. Maar het effect ebt weg bij hogere inkomens en uiteindelijk maakt geld alleen niet gelukkig.
 

Klik hier als u het volledige artikel als pdf wilt bekijken/printen.

Heeft u vragen naar aanleiding van dit artikel of wilt u meer weten over onze dienstverlening? Neem dan contact met ons op.

Hoogdividendbeleggen

Onze unieke hoog dividend strategie profiteert van een positieve samenhang tussen dividend en toekomstige winstgroei, levert een constante inkomstenstroom op en is defensief in tijden van koersdaling. U bepaalt natuurlijk zelf of u de inkomsten opneemt of herbelegt.
 
Lees meer over hoog dividend beleggen

Wat onze relaties over ons zeggen:

Team Trustus

Bij TRUSTUS Capital Management werken alleen zeer ervaren mensen die uw belangen als geen ander op waarde weten te schatten.


Ontmoet het team


 

Vestigingen

Over Trustus

Trustus is specialist op het gebied van persoonlijk en effectief vermogensbeheer, met jarenlange ervaring in de beleggingswereld.
Onze dienstverlening is tweeledig. Naast het beheren van het vermogen van onze relaties beheren we ook een aantal gespecialiseerde beleggingsfondsen. Onze relaties zijn particulieren, ondernemers, verenigingen of stichtingen. Zij geven ons het vertrouwen om te doen wat goed is, op basis van een vooraf afgesproken risicoprofiel. Niet iedereen heeft tijd, zin of het inzicht om te beleggen. Door dit aan Trustus uit te besteden weet u dat uw vermogen beheerd wordt door professionals die hun vak met kennis en passie uitoefenen.
Trustus heeft alle benodigde vergunningen en inschrijvingen en valt onder toezicht van de Autoriteit Financiële Markten en De Nederlandsche Bank.

Benieuwd naar wat Trustus voor u kan betekenen? Vul ons contactformulier in en wij nemen zo snel mogelijk contact met u op.