header-vervolg

Lage rente en ongelijkheid

Gepubliceerd op 4 oktober 2021
Lage rente en ongelijkheid

Er zijn al heel wat beschouwingen gewijd aan de extreem lage rente van de afgelopen jaren. Vooral aan de gevolgen ervan. Bijvoorbeeld: de alsmaar stijgende beurskoersen omdat beleggers naar aandelen uitwijken. Of: de langzamerhand onbetaalbaar wordende huizenprijzen vanwege bijna gratis hypotheekkrediet. En dat alles ondanks veel economische schade door de coronapandemie.

Het spaaroverschot als oorzaak
Als verklaring voor de lage rente wordt doorgaans naar de centrale banken gewezen, die er met hun opkoopprogramma's voor zorgen dat banken over enorme hoeveelheden gratis geld kunnen beschikken. Maar veel economen wijzen erop dat de rente ook zonder het beleid van de centrale banken bijzonder laag zou zijn geweest. De oorzaak zou dan liggen in een spaaroverschot: er is gewoon te veel spaargeld, te veel om uit de markt genomen te kunnen worden via investeringen.
 
Demografische oorzaken?
De vraag is dan waar dat spaaroverschot vandaan komt. Er wordt nogal eens gewezen op de vergrijzing van de bevolking. De relatief omvangrijke groep babyboomers beschikt over veel spaargeld. Dat geld zou gebruikt kunnen worden door jongere generaties om er bijvoorbeeld woningen mee te kopen. Maar die groep is relatief klein, waardoor er spaargeld ongebruikt blijft. Daar komt bij dat de levensduur voortdurend toeneemt, waardoor er in het algemeen meer gespaard moet worden om de toekomstige pensioenaanspraken te kunnen betalen. Dat laatste geldt in het bijzonder voor landen als Nederland, waarin het pensioen via besparingen wordt opgebouwd.
 
Ongelijkheid als oorzaak van het spaaroverschot?
Een nieuwe verklaring voor de lage rente, onlangs door een aantal Amerikaanse economen geopperd, heeft te maken met de toenemende ongelijkheid in inkomen en vermogen. De lage rente zou dan een symptoom zijn van een veel bredere ontwikkeling die we al een aantal decennia in de westerse landen waarnemen, namelijk het ontstaan van een rijke tot zeer rijke topklasse en het geleidelijk afkalven van de middenklasse.
 
Het verband tussen toenemende ongelijkheid en een toenemend spaaroverschot is niet moeilijk te begrijpen. Mensen met een relatief laag inkomen zullen weinig sparen. Van een inkomen op minimumniveau houd je nu eenmaal weinig over. Mensen met een relatief hoog inkomen hebben meer mogelijkheden om te sparen. Een schevere verdeling betekent dat er bovenin de inkomenshiërarchie meer gespaard kan worden, met een toenemend spaaroverschot tot gevolg. Aan de top vinden we de zeer rijken, zoals de techmiljardairs, die weinig beters weten te doen met hun geld dan zich de ruimte in te laten schieten.
 
Inkomens- en vermogensongelijkheid
Ongelijkheid in economische zin kan slaan op inkomensongelijkheid of op vermogensongelijkheid. Die twee versterken elkaar. Vermogen levert inkomen op. Denk aan beleggen in aandelen, dat dividend oplevert of aan beleggen in vastgoed, dat huur oplevert. Omgekeerd slaan vooral zeer hoge inkomens neer in vermogen. Inkomens van enkele tientallen miljoenen euro's, aan de top van het bedrijfsleven niet ongebruikelijk, zijn met een min of meer normaal consumptiepatroon nauwelijks op te maken. Het spaaroverschot wordt belegd en levert dan weer een grotere vermogensongelijkheid op.
 
Zo ontstaat het beeld van een toenemende, zichzelf versterkende ongelijkheid. En die ongelijkheid levert een spaaroverschot op, dat vervolgens een oorzaak is van de huidige lage rente.
 
Recente aandacht voor ongelijkheid
De Franse econoom Thomas Piketty heeft in een geruchtmakende studie betoogd dat de na-oorlogse tendens tot nivellering van de vermogens een uitzondering was en dat na ongeveer 1980 de ongelijkheid toeneemt en zal blijven toenemen. Markteconomieën belonen kapitaal nu eenmaal beter dan arbeid, zodat een toenemende vermogensongelijkheid de normale gang van zaken is. Ook de Nederlandse historicus Bas van Bavel komt tot een dergelijke conclusie. In markteconomieën zal uiteindelijk het vermogen bij een kleine elite geconcentreerd raken, die ook politiek de dienst gaat uitmaken. In de 18de-eeuwse Republiek der Nederlanden deed zich een soortgelijk proces voor.
 
Gevolgen voor de rente?
Wat betekent dit voor de rentestand? Je zou al snel tot de conclusie kunnen komen dat we nooit meer van die extreem lage rente afkomen. Maar dan moet wel aan drie voorwaarden worden voldaan. De lage rente wordt vooral door een spaaroverschot veroorzaakt, het spaaroverschot is te danken aan vermogensongelijkheid én de vermogens worden steeds schever verdeeld. Hier past slechts de relativerende opmerking dat de tijd het zal leren.

Klik hier als u het volledige artikel als pdf wilt bekijken/printen.

Heeft u vragen naar aanleiding van dit artikel of wilt u meer weten over onze dienstverlening? Neem dan contact met ons op.

Hoogdividendbeleggen

Onze unieke hoog dividend strategie profiteert van een positieve samenhang tussen dividend en toekomstige winstgroei, levert een constante inkomstenstroom op en is defensief in tijden van koersdaling. U bepaalt natuurlijk zelf of u de inkomsten opneemt of herbelegt.
 
Lees meer over hoog dividend beleggen

Wat onze relaties over ons zeggen:

Team Trustus

Bij Trustus werken ervaren mensen die uw belangen op waarde weten te schatten.



Ontmoet het team


 

Vestigingen

Over Trustus

Trustus is specialist op het gebied van persoonlijk en effectief vermogensbeheer, met jarenlange ervaring in de beleggingswereld.
Onze dienstverlening is tweeledig. Naast het beheren van het vermogen van onze relaties beheren we ook een aantal gespecialiseerde beleggingsfondsen. Onze relaties zijn particulieren, ondernemers, verenigingen of stichtingen. Zij geven ons het vertrouwen om te doen wat goed is, op basis van een vooraf afgesproken risicoprofiel. Niet iedereen heeft tijd, zin of het inzicht om te beleggen. Door dit aan Trustus uit te besteden weet u dat uw vermogen beheerd wordt door professionals die hun vak met kennis en passie uitoefenen.
Trustus heeft alle benodigde vergunningen en inschrijvingen en valt onder toezicht van de Autoriteit Financiële Markten en De Nederlandsche Bank.

Benieuwd naar wat Trustus voor u kan betekenen? Vul ons contactformulier in en wij nemen zo snel mogelijk contact met u op.