header-vervolg

Nederland, een land met twee gezichten

Gepubliceerd op 27 december 2018
Nederland, een land met twee gezichten

Nederlanders zien hun land graag als een egalitair land, dat wil zeggen: een land waarin mensen in principe gelijkwaardig zijn. Al in de zeventiende eeuw viel het buitenlanders op hoe gering de afstand was tussen rijke dames en hun dienstmeisjes.

En met enig genoegen zien we hoe ING-topman Ralph Hamers in de Tweede Kamer door het stof moet vanwege enkele onhandige manoeuvres rond zijn salaris en recente witwasproblemen. Dat genoegen wordt niet minder als je in aanmerking neemt dat Hamers twintig keer zo veel verdient als de hem ondervragende kamerleden.

Soorten ongelijkheid

Economisch gezien zijn er twee soorten ongelijkheid, namelijk in inkomen en in vermogen. Wat de inkomensverdeling betreft, ligt het het meest voor de hand om te kijken naar het besteedbaar inkomen, het inkomen dat men daadwerkelijk kan uitgeven. Dus: het inkomen dat overblijft nadat belastingen en premies zijn betaald en met inbegrip van allerlei uitkeringen, zoals AOW- en bijstandsuitkeringen. Vermogen bestaat voor de meeste mensen uit een banktegoed en voor iets meer dan de helft van de bevolking uit de eigen woning. Staat de woning 'onder water' of zijn er andere dan hypotheekschulden, dan kan het vermogen ook negatief zijn. Verder moeten we denken aan zaken als bezit van onroerend goed (anders dan de eigen woning), aandelen en andere waardepapieren.
 
Dan is er nog een meetkwestie: kijken we naar inkomen en vermogen per persoon of per huishouden? Het is de laatste tijd de gewoonte geworden te kijken naar de situatie per huishouden. En dat ligt voor de hand, want mensen die in gezinsverband samenwonen profiteren van elkaars inkomen dan wel vermogen.
 
Gewapend met dit soort begrippen gaan we proberen de vraag te beantwoorden hoe egalitair Nederland in economisch opzicht is.

Inkomensverdeling

De verreweg meest gebruikte maatstaf voor de inkomensverdeling is de zogenaamde Gini-index, genoemd naar een Italiaans statisticus. Om u de details te besparen: deze index ligt tussen 0 en 100. De Gini-index is 0 als iedereen precies hetzelfde inkomen heeft en 100 als één persoon of huishouden al het inkomen ontvangt en de rest niets. De Gini-index voor Nederland ligt op 29. Internationaal gezien is dat aan de egalitaire kant, in de buurt van landen als Denemarken en Zweden, die een redelijk gelijkmatige inkomensverdeling hebben. En ver uit de buurt van een land als de Verenigde Staten, dat met een Gini-index van boven de 40 een fors ongelijke verdeling kent.
 
Nederland als relatief egalitair land dus? Wel als je naar de Gini-index kijkt. Deze index is ook nog eens redelijk stabiel in de tijd. Maar waarom zijn er dan steeds meer mensen afhankelijk van de voedselbank en zijn er steeds meer daklozen? Steeds vaker steekt de laatste jaren de twijfel op: geeft de Gini-index wel een juist beeld van de werkelijkheid?
 
Er is kritiek op de Gini-index, ook uit wetenschappelijke hoek. Zo zou deze maatstaf te weinig oog hebben voor de uitersten van de inkomensverdeling. Als je kijkt naar de 10 procent rijksten en de 10 armsten, dan zie je dat die qua inkomen steeds verder uit elkaar groeien. Een meer recente kritiek is dat de waardestijging van het vermogen niet wordt meegenomen in de inkomensverdeling. Als je aandelen meer waard worden, kun je ze verkopen en de waardestijging kun je besteden zoals je wilt. Maar in de officiële inkomensstatistieken vind je dit soort bedragen niet terug. Zoals een onderzoeker (Alman Metten) onlangs opmerkte: "Het is moeilijk uit te leggen aan een bijstandtrekker dat hij volgens de officiële inkomensvergelijkingen een hoger inkomen zou hebben dan de prinses van Oranje, die 150 miljoen euro verkoopwinst maakt op aandelen Adyen."

Vermogensverdeling

Hiermee is een bruggetje gemaakt naar de vermogensverdeling. We mogen ons dan graag een egalitair land vinden, de Nederlandse vermogensverdeling is extreem scheef. In de westerse wereld is het vermogen alleen in de Verenigde Staten ongelijker verdeeld. In Nederland bezit de top-5 procent van de huishoudens meer dan helft van het totale vermogen. De rijkste 1 procent beschikt over 28 procent van het vermogen. Als we weer de Gini-index gebruiken, nu voor de vermogensverdeling, dan ligt die index voor Nederland op 89.
 
Dat de vermogensverdeling schever is dan de inkomensverdeling is aan de ene kant niet zo vreemd. Vaak is het zo dat grote vermogens van ouders of andere familieleden worden geërfd en verder uitgebouwd. Maar dat is niet de enige verklaring. Wie de Quote 500 bekijkt, de rijkste Nederlanders gerangschikt naar vermogen, vindt daar vooral succesvolle ondernemers. Zogenaamd 'oud geld', bijvoorbeeld adellijk overgeërfd vermogen, komen we daar nauwelijks tegen.
 
De vermogensverdeling wordt overigens minder scheef als je de opgebouwde pensioenen meetelt. Veel Nederlanders hebben via hun werkgever een pensioenvermogen opgebouwd. Maar omdat dat vermogen vervalt bij overlijden en ook niet geërfd kan worden, wordt het meestal niet meegenomen in de vermogensstatistieken. Zou je dat wel doen, dan kom je voor de vermogensverdeling op een Gini-index van 68. Toch nog aanzienlijk schever dan de inkomensverdeling.

En dus?

Is Nederland economisch gezien een egalitair land? De meest gebruikte maatstaf voor de inkomensverdeling, de Gini-index, laat Nederland zien als een redelijk egalitair land. Voor het gemak vergeten we dan even de kritiek op deze maatstaf. Als we naar de vermogensverdeling kijken, is Nederland bepaald niet egalitair: bijna geen land in de westerse wereld kent zulke grote verschillen. Het minste dat je kunt zeggen is dat Nederland wat economische verschillen betreft een land is met twee gezichten.

Klik hier als u het volledige artikel als pdf wilt bekijken/printen.

Heeft u vragen naar aanleiding van dit artikel of wilt u meer weten over onze dienstverlening? Neem dan contact met ons op.
 

Hoogdividendbeleggen

Onze unieke hoog dividend strategie profiteert van een positieve samenhang tussen dividend en toekomstige winstgroei, levert een constante inkomstenstroom op en is defensief in tijden van koersdaling. U bepaalt natuurlijk zelf of u de inkomsten opneemt of herbelegt.
 
Lees meer over hoog dividend beleggen

Wat onze relaties over ons zeggen:

Robert Bervoets
'Als een bedrijf en medewerkers zich door de jaren heen zo goed ontwikkelen dan kan je met een gerust hart je vermogen door Trustus laten beleggen'.

Team Trustus

Bij TRUSTUS Capital Management werken alleen zeer ervaren mensen die uw belangen als geen ander op waarde weten te schatten.


Ontmoet het team


 

Vestigingen

Over Trustus

Trustus is specialist op het gebied van persoonlijk en effectief vermogensbeheer, met jarenlange ervaring in de beleggingswereld.
Onze dienstverlening is tweeledig. Naast het beheren van het vermogen van onze relaties beheren we ook een aantal gespecialiseerde beleggingsfondsen. Onze relaties zijn particulieren, ondernemers, verenigingen of stichtingen. Zij geven ons het vertrouwen om te doen wat goed is, op basis van een vooraf afgesproken risicoprofiel. Niet iedereen heeft tijd, zin of het inzicht om te beleggen. Door dit aan Trustus uit te besteden weet u dat uw vermogen beheerd wordt door professionals die hun vak met kennis en passie uitoefenen.
Trustus heeft alle benodigde vergunningen en inschrijvingen en valt onder toezicht van de Autoriteit Financiële Markten en De Nederlandsche Bank.

Benieuwd naar wat Trustus voor u kan betekenen? Vul ons contactformulier in en wij nemen zo snel mogelijk contact met u op.