header-vervolg

Regels voor geldschepping banken

Gepubliceerd op 31 januari 2019
Regels voor geldschepping banken

Banken spelen een centrale rol in elke economie, maar ze hebben het niet gemakkelijk. Sinds een aantal grote banken tijdens de kredietcrisis door de overheid gered moest worden, is het vertrouwen in deze instellingen flink afgenomen.

Elke onregelmatigheid, elke loonsverhoging van een topman ligt onder een vergrootglas en wordt breed uitgemeten. En toch, in een geld gebruikende samenleving is de rol van banken essentieel. Zolang er geen volwaardige alternatieven zijn, bijvoorbeeld in de vorm van een cryptomunt als de bitcoin, zijn banken onmisbaar. 

Geldschepping

Een aantal jaren geleden maakte het theatergezelschap De Verleiders furore met de voorstelling 'Door de bank genomen'. Van de banken bleef tijdens die voorstelling weinig heel. Vooral het verschijnsel geldschepping moest het ontgelden. Als banken krediet verlenen, creëren ze dat geld eenvoudig uit het niets. Vervolgens moet de lening wel degelijk met zuur verdiend geld, inclusief rente, worden terugbetaald. Hier was in de ogen van de betreffende acteurs duidelijk iets heel erg mis.
 
Het fenomeen geldschepping is inderdaad opmerkelijk en wordt niet door iedereen goed begrepen. Toch is het heel eenvoudig. De bank beheert immers de betaalrekening van haar klant. Het is voor de bank een koud kunstje om een extra bedrag op die rekening te zetten. Uiteraard wordt elders in de boekhouding aangetekend dat het betreffende bedrag – een schuld voor de klant, een vordering voor de bank – moet worden terugbetaald.

Een stukje geschiedenis

Geldschepping is bepaald geen recent verschijnsel. Middeleeuwse machthebbers lieten herhaaldelijk oude munten omsmelten en vermengen met goedkoper metaal om zo hun dure oorlogen te kunnen betalen. Het huidige type geldschepping gaat terug tot het laat-middeleeuwse Italië, waar klanten bij geldwisselaars munten in bewaring gaven en daarvoor een bewijs in ruil kregen. Die bewijzen gingen al snel dienst doen als bankbiljetten. Aangezien de geldwisselaars in de gaten kregen dat een deel van de munten niet werd terug gewisseld, leenden ze een deel van de bij hun in bewaring gegeven munten weer uit aan andere klanten. Het effect was dat er meer geld in omloop kwam.

Regulering

Terug naar het heden. Banken creëren dus geld, zoals we zagen. De vraag is dan: is het niet merkwaardig dat we een essentieel element als de geldvoorziening overlaten aan commerciële instellingen als banken? Je kunt natuurlijk zeggen dat dat nu eenmaal historisch zo gegroeid is en dat is zeker waar, maar dan nog. Het wordt allemaal wat geruststellender als je weet dat er geen sector zo gereguleerd is via overheidsvoorschriften als het bankwezen. Dat was al het geval vóór 2009, toen de overheid het Nederlandse deel van de Fortis-bank van de ondergang moest redden. Daarna zijn de regels alleen maar strenger geworden.

Liquiditeit

Ondanks de gedetailleerde regelgeving is de geldvoorziening weliswaar nog steeds geen overheidstaak, maar het scheelt niet veel. Zo kunnen banken zeker niet onbekommerd geld uit het niets creëren. De toezichthouder, dat is in dit geval de Europese Centrale Bank (ECB), heeft eisen gesteld aan de zogenaamde liquiditeit van de banken. Als klanten hun tegoed willen gebruiken, bijvoorbeeld in de vorm van de opname van bankbiljetten of via overschrijving naar een andere bank, moet de bank wel over voldoende liquide middelen (= geld) beschikken om aan de wensen van haar klanten te kunnen voldoen. De huidige regelgeving vereist dat de bank zelfs meer 'geld in kas' heeft dan strikt genomen nodig is om aan de lopende verplichtingen te kunnen voldoen. Nederlandse banken voldoen momenteel ruim aan deze eis.

Solvabiliteit

Naast deze zogenaamde liquiditeitseis stelt de ECB voorwaarden aan de zogenaamde kapitaalbuffer: een bank moet voldoende eigen vermogen hebben om perioden van tegenslag het hoofd te kunnen bieden. Volgens deze zogenaamde solvabiliteitseis moeten banken tussen de 3 en de 5 procent eigen vermogen aanhouden ten opzichte van hun totale vermogen. Als je kijkt naar de ECB-eisen, doen Nederlandse banken het goed. Hun solvabiliteit ligt ruim boven de 10 procent, boven het gemiddelde van de Europese banken. Volgens een aantal economen is dat zelfs niet goed genoeg. Banken zijn nog steeds zeer kwetsbaar. De solvabiliteit zou omhoog moeten naar ergens in de buurt van de 25 procent.

Vertrouwen blijft essentieel

Maar strenge overheidsregulering kan in bepaalde gevallen toch onvoldoende blijken te zijn. In 2009 kregen klanten van Fortis in de gaten dat er 'iets loos' was met hun bank. Het resultaat was een zogenaamde bank run. In dit geval was dat een digitale bank run: klanten boekten hun tegoed over naar andere banken. Als de website van een bank overbelast raakt, kan er een fysieke bank run ontstaan, zoals de Britse bank Northern Rock in 2008 overkwam, toen zich een lange rij ongeruste klanten voor de ingang vormde. Hoe goed een bank zich ook aan de regels houdt, als het vertrouwen weg valt resteren er nog twee mogelijkheden: faillissement of redding op kosten van de belastingbetaler.

Klik hier als u het volledige artikel als pdf wilt bekijken/printen.

Heeft u vragen naar aanleiding van dit artikel of wilt u meer weten over onze dienstverlening? Neem dan contact met ons op.
 

Hoogdividendbeleggen

Onze unieke hoog dividend strategie profiteert van een positieve samenhang tussen dividend en toekomstige winstgroei, levert een constante inkomstenstroom op en is defensief in tijden van koersdaling. U bepaalt natuurlijk zelf of u de inkomsten opneemt of herbelegt.
 
Lees meer over hoog dividend beleggen

Wat onze relaties over ons zeggen:

Robert Bervoets
'Als een bedrijf en medewerkers zich door de jaren heen zo goed ontwikkelen dan kan je met een gerust hart je vermogen door Trustus laten beleggen'.

Team Trustus

Bij TRUSTUS Capital Management werken alleen zeer ervaren mensen die uw belangen als geen ander op waarde weten te schatten.


Ontmoet het team


 

Vestigingen

Over Trustus

Trustus is specialist op het gebied van persoonlijk en effectief vermogensbeheer, met jarenlange ervaring in de beleggingswereld.
Onze dienstverlening is tweeledig. Naast het beheren van het vermogen van onze relaties beheren we ook een aantal gespecialiseerde beleggingsfondsen. Onze relaties zijn particulieren, ondernemers, verenigingen of stichtingen. Zij geven ons het vertrouwen om te doen wat goed is, op basis van een vooraf afgesproken risicoprofiel. Niet iedereen heeft tijd, zin of het inzicht om te beleggen. Door dit aan Trustus uit te besteden weet u dat uw vermogen beheerd wordt door professionals die hun vak met kennis en passie uitoefenen.
Trustus heeft alle benodigde vergunningen en inschrijvingen en valt onder toezicht van de Autoriteit Financiële Markten en De Nederlandsche Bank.

Benieuwd naar wat Trustus voor u kan betekenen? Vul ons contactformulier in en wij nemen zo snel mogelijk contact met u op.