Steeds meer Nederlanders bouwen zelf aanvullend pensioen op. Dat is ook niet zo vreemd. Niet iedereen bouwt via een werkgever voldoende pensioen op en de overheid stimuleert juist om zelf extra pensioen op te bouwen. Daarom kunt u gebruikmaken van aantrekkelijke belastingvoordelen wanneer u spaart of belegt via een lijfrente (banksparen).

Toch vinden veel mensen de regels ingewikkeld. Begrippen als jaarruimte, reserveringsruimte en de fiscale regels rondom een lijfrente zorgen ervoor dat men het uitstelt. Dat is zonde, want het belastingvoordeel kan aanzienlijk zijn en de regels zijn vaak minder ingewikkeld dan ze lijken.

Lijfrente: pensioen opbouwen met belastingvoordeel

Het grootste voordeel van een lijfrente is dat uw inleg, binnen de fiscale grenzen, aftrekbaar kan zijn bij uw belastingaangifte. Hierdoor ontvangt u een deel van uw inleg terug via de Belastingdienst. Afhankelijk van uw inkomen kan dit belastingvoordeel oplopen tot bijna de helft van het ingelegde bedrag.

Wanneer u later met pensioen gaat en de uitkeringen ontvangt, betaalt u daar belasting over. Veel mensen vallen na pensionering echter in een lager belastingtarief dan tijdens hun werkzame leven. Hierdoor ontstaat vaak een aantrekkelijk fiscaal voordeel.

Daarnaast blijft het opgebouwde vermogen binnen de lijfrente buiten de vermogensrendementsheffing in box 3. Zeker voor mensen met een groter vermogen kan dit jaarlijks een mooie belastingbesparing opleveren.

Jaarruimte berekenen

Om gebruik te maken van het belastingvoordeel is het belangrijk dat u niet meer inlegt dan uw fiscale jaarruimte.

De jaarruimte bepaalt hoeveel u dat jaar maximaal fiscaal voordelig mag storten in een lijfrente. Veel mensen denken dat deze berekening ingewikkeld is, maar met de juiste gegevens is dit goed te doen.

Voor het berekenen van uw jaarruimte over 2026 heeft u uw inkomen over 2025 nodig.

• Bent u ondernemer met een eenmanszaak of VOF? Gebruik dan de fiscale winst uit uw belastingaangifte.
• Werkt u in loondienst of bent u DGA? Dan gebruikt u het loon uit uw belastingaangifte.

Bouwt u daarnaast pensioen op via uw werkgever? Dan heeft u ook uw Factor A nodig. Deze vindt u meestal op het pensioenoverzicht van uw pensioenuitvoerder. Kunt u deze niet vinden, dan kan uw pensioenfonds of verzekeraar deze eenvoudig verstrekken.

Reserveringsruimte benutten

Sinds de invoering van de nieuwe Pensioenwet is de fiscale ruimte om pensioen op te bouwen flink verruimd.

Heeft u in voorgaande jaren uw volledige jaarruimte niet benut? Dan kunt u mogelijk alsnog gebruikmaken van uw reserveringsruimte. Daarmee kunt u ongebruikte fiscale ruimte uit de afgelopen tien jaar alsnog inzetten, tot het wettelijke maximum dat voor dat jaar geldt.

Voor veel mensen betekent dit dat zij aanzienlijk meer pensioen met belastingvoordeel kunnen opbouwen dan zij denken.

Sparen of beleggen voor uw pensioen?

Bij een lijfrente kunt u vaak kiezen tussen sparen en beleggen.

Een spaarvariant biedt veel zekerheid. Uw rendement staat grotendeels vast, waardoor u vooraf weet waar u aan toe bent. Daar staat tegenover dat het verwachte rendement doorgaans lager ligt.

Bij een beleggingslijfrente wordt uw vermogen belegd. Hierdoor is de kans op een hoger rendement aanwezig, zeker wanneer u nog een lange beleggingshorizon heeft. Tegelijkertijd brengt beleggen risico's met zich mee.

Welke risico's kent beleggen?

Beleggen biedt kansen, maar het is belangrijk om ook de risico's te begrijpen.

De belangrijkste risico's zijn:

• Waardedaling van uw beleggingen. Financiële markten bewegen voortdurend. Daardoor kan de waarde van uw belegging tijdelijk of langdurig dalen.
• Geen gegarandeerd rendement. Resultaten uit het verleden bieden geen garantie voor de toekomst. Het uiteindelijke rendement kan hoger, maar ook lager uitvallen dan verwacht.
• Marktrisico. Economische ontwikkelingen, renteveranderingen en geopolitieke gebeurtenissen kunnen invloed hebben op de waarde van uw beleggingen.
• Risico richting uw pensioendatum. Wanneer u vlak voor pensionering volledig belegd bent, kunnen koersdalingen meer impact hebben. Daarom kiezen veel aanbieders ervoor om het beleggingsrisico geleidelijk af te bouwen naarmate uw pensioen dichterbij komt.

Daar staat tegenover dat beleggen historisch gezien op de lange termijn vaak een hoger verwacht rendement oplevert dan sparen. Welke keuze het beste bij u past, hangt af van uw persoonlijke situatie, uw beleggingshorizon en de mate waarin u risico wilt nemen.

Wanneer ontvangt u de uitkering?

Een lijfrente is bedoeld als aanvulling op uw pensioen. Daarom gelden er wettelijke regels voor de uitkering.

U kunt het opgebouwde vermogen niet zomaar tussentijds opnemen. Rond uw AOW-leeftijd of in de jaren daarna zet u het opgebouwde kapitaal om in een periodieke uitkering. Ook voor de minimale looptijd van deze uitkering gelden wettelijke voorwaarden.

Pas tegen de tijd dat u met pensioen gaat, bepaalt u hoe u de uitkering precies wilt vormgeven.

Hoe verwerkt u de lijfrente in uw belastingaangifte?

Wanneer u geld stort in een lijfrente, wordt dit bij veel aanbieders automatisch verwerkt voor uw belastingaangifte.

Tijdens het invullen van uw aangifte vindt u de storting terug onder 'Uitgaven voor inkomensvoorzieningen'. Vervolgens geeft u aan op welke jaarruimte de storting betrekking heeft. Het aangifteprogramma verwerkt daarna automatisch het belastingvoordeel waarop u recht heeft.

Aanvullend pensioen opbouwen hoeft niet ingewikkeld te zijn

Een lijfrente kan een aantrekkelijke manier zijn om aanvullend pensioen op te bouwen met belastingvoordeel. Door slim gebruik te maken van uw jaarruimte en eventuele reserveringsruimte kunt u fiscaal voordelig vermogen opbouwen voor later.

Twijfelt u of sparen of beleggen beter bij uw situatie past? Of wilt u weten hoeveel belastingvoordeel u kunt behalen? Dan is het verstandig om uw persoonlijke situatie eerst goed in kaart te brengen. Zo kunt u een keuze maken die aansluit bij uw financiële doelen én de mate van risico die u wilt nemen. Laat een vrijblijvende berekening maken door een van onze experts.