header-vervolg

Basisinkomen, voor en tegen

Gepubliceerd op 29 oktober 2020
Basisinkomen, voor en tegen

Nu de werkloosheid oploopt, komen veel mensen in financiële problemen. Uiteraard heb je recht op een werkloosheidsuitkering, maar in de praktijk heeft uitkeringsinstantie UWV enkele weken nodig om tot uitbetalen te komen. In zo'n geval heb je een financiële buffer nodig, maar veel werknemers met relatief lage inkomens komen daar niet aan toe. Een zogenaamd basisinkomen zou dan een uitkomst zijn. Om het idee van het basisinkomen te verduidelijken eerst enige aandacht voor de AOW.

De AOW als basisinkomen
Als oudedagsvoorziening heeft de AOW in Nederland een onaantastbare status. Deze uitkering biedt immers een enorme zekerheid. Iedereen van een zekere leeftijd ontvangt van de overheid een vast maandelijks bedrag. Zonder aanvullend pensioen is het weliswaar geen vetpot, maar het is een basisvoorziening waar je van op aan kunt. Daar komt bij dat aan het verstrekken van AOW geen voorwaarden worden verbonden (afgezien dan van het aantal personen per huishouding). Zo kun je bijvoorbeeld bijverdienen zoveel je wilt.

De AOW is een vorm van basisinkomen. Maar wie het over een basisinkomen heeft, bedoelt daar meestal iets anders mee. Een basisinkomen is niet zozeer – of niet in de eerste plaats – een oudedagsvoorziening als wel een uitkering die iedereen vanaf bijvoorbeeld 18 jaar krijgt. In Nederland zou je een basisinkomen krijgen als je de AOW-leeftijd verlaagt tot bijvoorbeeld 18 jaar.
 
De politiek staat niet te springen
Een vrij radicale ingreep dus, waar wel eens voor gepleit wordt, maar waaraan politieke partijen zich tot nu toe liever niet wagen. Alleen de Partij voor de Dieren heeft voor een pilot in die richting gepleit. D66 pleit in zijn verkiezingsprogramma voor een negatieve inkomstenbelasting, wat in de buurt komt van een basisinkomen. Als je inkomen onder een bepaald bedrag komt, krijg je geld van de belastingdienst uitgekeerd. D66 hult zich echter in stilzwijgen als het om de hoogte van dat bedrag gaat.

De vraag is uiteraard waarom je iemand geld zou geven terwijl er geen enkele verplichting tegenover staat. De Rotterdamse burgemeester Ahmed Aboutaleb, ooit gevraagd naar zijn mening over het basisinkomen, antwoordde: "Ik ben niet zo voor het uitdelen, meer voor het verdienen." Intuïtief zullen de meeste Nederlanders het met deze uitspraak eens zijn. Maar laten we toch eens kijken welke argumenten voor de invoering van een basisinkomen doorgaans gegeven worden.
 
Het basisinkomen als recht
Het belangrijkste principiële argument: een basisinkomen is geen liefdadigheid, maar een recht. Het is een kwestie van social justice. Elk individu heeft recht op een 'sociaal dividend'. De planeet waarop wij wonen, levert een zekere collectieve rijkdom ten gevolge van het bestaan van allerlei natuurlijke hulpbronnen. Daar komt bij dat onze voorouders technische en organisatorische middelen hebben ontwikkeld om die rijkdommen te ontsluiten, middelen die ook tot de collectieve erfenis horen. Elk individu, zonder uitzondering, zou daar zijn of haar deel van moeten ontvangen.
 
Andere argumenten
Zo gesteld doen andere argumenten voor het basisinkomen er minder toe. Natuurlijk, een basisinkomen verschaft behalve rust ook vrijheid. De vrijheid om een baan te weigeren die je niet bevalt of de vrijheid om op kleine schaal een eigen onderneming te beginnen. Nog een argument: een basisinkomen kan een bijdrage leveren aan een meer gelijkmatige inkomensverdeling, om zo de populisten de wind uit de zeilen te nemen. Zo zijn er meer argumenten, maar naast het social justice-argument lijken ze eerder positieve neveneffecten dan zelfstandige redenen.
 
Wie werkt er dan nog?
Maar als je geld krijgt zonder er iets voor te doen, wie gaat er dan nog werken? Hier is ook de hoogte van het basisinkomen van belang. Veel voorstanders bepleiten een inkomen waarvan je net kunt leven, op het minimum dus. Denk aan zo'n € 10.000 per jaar. De prikkel om je op de arbeidsmarkt te melden blijft dus voor de meeste mensen bestaan. Voorstanders wijzen graag op experimenten, zoals in Finland en Canada, waaruit zou blijken dat ontvangers van het basisinkomen zelfs meer uren betaald zijn gaan werken. Het betreft echter vrij kleinschalige experimenten.
 
Is het betaalbaar?
Een belangrijk bezwaar tegen een basisinkomen betreft de betaalbaarheid. Allerlei berekeningen 'op de achterkant van een sigarendoosje' laten zien dat een basisinkomen waar men van kan rondkomen onbetaalbaar lijkt. Stel dat er 13,5 miljoen Nederlanders zijn van 18 jaar en ouder, die elk € 10.000 per jaar krijgen, dan komen we op een jaarlijks bedrag van € 135 miljard. Dat is bijna de helft van de huidige overheidsbegroting (afgezien dan van de corona-uitgaven). Natuurlijk kunnen we een aantal andere uitgaven schrappen, zoals de bijstand en de AOW. Maar veel andere uitgaven in de sociale zekerheid niet, zoals de kinderbijslag of uitgaven in geval van bijzondere ziektekosten.

Voorstanders van het basisinkomen pleiten er niettemin voor onderzoek te doen naar de haalbaarheid van een basisinkomen en er via experimenten achter te komen welke invloed zo'n uitkering heeft op de bereidheid betaald werk te doen. Nu is er niets mis met onderzoek doen, maar eerst dient er toch overeenstemming te bestaan over de principiële basis: vinden we dat elke burger vanaf bijvoorbeeld 18 jaar recht heeft op een – weliswaar minimale – uitkering, zonder dat daar verplichtingen tegenover staan?

Klik hier als u het volledige artikel als pdf wilt bekijken/printen.

Heeft u vragen naar aanleiding van dit artikel of wilt u meer weten over onze dienstverlening? Neem dan contact met ons op.

Hoogdividendbeleggen

Onze unieke hoog dividend strategie profiteert van een positieve samenhang tussen dividend en toekomstige winstgroei, levert een constante inkomstenstroom op en is defensief in tijden van koersdaling. U bepaalt natuurlijk zelf of u de inkomsten opneemt of herbelegt.
 
Lees meer over hoog dividend beleggen

Wat onze relaties over ons zeggen:

Team Trustus

Bij TRUSTUS Capital Management werken alleen zeer ervaren mensen die uw belangen als geen ander op waarde weten te schatten.


Ontmoet het team


 

Vestigingen

Over Trustus

Trustus is specialist op het gebied van persoonlijk en effectief vermogensbeheer, met jarenlange ervaring in de beleggingswereld.
Onze dienstverlening is tweeledig. Naast het beheren van het vermogen van onze relaties beheren we ook een aantal gespecialiseerde beleggingsfondsen. Onze relaties zijn particulieren, ondernemers, verenigingen of stichtingen. Zij geven ons het vertrouwen om te doen wat goed is, op basis van een vooraf afgesproken risicoprofiel. Niet iedereen heeft tijd, zin of het inzicht om te beleggen. Door dit aan Trustus uit te besteden weet u dat uw vermogen beheerd wordt door professionals die hun vak met kennis en passie uitoefenen.
Trustus heeft alle benodigde vergunningen en inschrijvingen en valt onder toezicht van de Autoriteit Financiële Markten en De Nederlandsche Bank.

Benieuwd naar wat Trustus voor u kan betekenen? Vul ons contactformulier in en wij nemen zo snel mogelijk contact met u op.