header-vervolg

De vermogensverdeling, nivellering en denivellering

Gepubliceerd op 30 juli 2020
De vermogensverdeling, nivellering en denivellering

Iemands financiële positie valt aan twee zaken af te lezen, aan het inkomen en aan het vermogen. In dit artikel kijken we naar de vermogensverdeling in Nederland en de ontwikkelingen daarin. Het vermogen vinden we met name terug in de eigen woning en eventueel ander onroerend goed. Verder in spaartegoeden en beleggingen in bijvoorbeeld aandelen. Schulden, zoals hypotheekschulden, worden van het vermogen afgetrokken. Voor de goede orde: opgebouwd pensioenvermogen wordt doorgaans niet meegeteld. Het is immers niet vrij beschikbaar en kan ook niet worden geërfd.

De Nederlandse vermogensverdeling
De laatst bekende gegevens over de Nederlandse vermogensverdeling zijn van 2018. Aan de onderkant vinden we twaalf procent van de huishoudens met een negatief vermogen. Een belangrijke oorzaak daarvan is het 'onder water staan' van de woning: de hypotheekschuld is hoger dan de marktwaarde van de woning. Aan de bovenkant vinden we een kleine drie procent van de huishoudens met een vermogen boven de 1 miljoen euro.
Het gemiddeld vermogen per huishouding lag in 2018 op zo'n 183.000 euro. Dat bedrag zegt weinig. Het gemiddelde wordt immers omhoog getrokken door enkele zeer hoge vermogens. Denk daarbij aan de top-twintig van de Quote 500, met vermogens van een miljard euro en meer. Een beter inzicht geeft het zogenaamde doorsnee vermogen (ook wel mediaan vermogen genoemd). Je zet alle huishoudens op een rij van laag naar hoog en kijkt naar het vermogen van het huishouden precies in het midden. Dat doorsnee vermogen lag in 2018 op 38.000 euro. Overigens zal dit soort bedragen nu iets hoger liggen door de prijsstijging van woningen in 2019 en 2020.
 
Nivellering in de twintigste eeuw
In de twintigste eeuw is de Nederlandse vermogensverdeling sterk genivelleerd, d.w.z. dat de verschillen kleiner zijn geworden. Aan het einde van de negentiende eeuw bezat de rijkste 1 procent huishoudens ruim de helft van het totale vermogen. Dat vermogen was voornamelijk in handen van de adel en patricische families. In de twintigste eeuw veranderde de samenstelling van de bevolking. Tussen elite en arbeidende klasse ontwikkelde zich een burgerij, die in een aantal gevallen zeer succesvolle ondernemers voortbracht. De eerder genoemde Quote 500 wordt dan ook vrijwel geheel bevolkt door 'nieuw geld'. Daarnaast hebben inflatie, twee wereldoorlogen en een diepe depressie grote vermogens gedecimeerd of weggevaagd. Het gevolg was dat de vermogensverschillen meer dan gehalveerd werden. In 1980 bezat de rijkste 1 procent huishoudens nog ongeveer 20 procent van het totale vermogen.
 
Denivellering na 1980
Na 1980 was het met de nivellering van de vermogens gedaan. Sindsdien worden de verschillen weer wat groter. Het aandeel van de 1 procent rijkste huishoudens ligt momenteel rond de 25 procent. De vraag is of die tendens zich gaat voortzetten. Stevenen we opnieuw af op een maatschappelijke tweedeling, zoals die in de negentiende eeuw bestond? Iemand die zich hiermee intensief heeft beziggehouden is de Franse econoom Thomas Piketty.
Piketty beschouwt een toenemende ongelijkheid als een karaktertrek van het kapitalisme. Denivellering is in feite de normale gang van zaken. In zijn ogen is de nivellering in de twintigste eeuw een uitzonderingsgeval. Zijn centrale stelling is dat vermogen op lange termijn harder groeit dan de economie als geheel.
 
Piketty: "r is groter dan g"
Vermogen brengt het een en ander op, zoals rente, dividend (een aandeel in de winst) en boekwinst bij de verkoop van onroerend goed. In normale tijden brengt vermogen voor de eigenaar zo'n 4 à 5 procent per jaar op.
Kijken we vervolgens naar de groei van de totale economie. Meestal nemen we daarvoor als maatstaf de groei van het zogenaamde bruto binnenlands product (bbp). Langetermijncijfers laten zien dat die groei normaal gesproken lager is dan de opbrengst van het vermogen. In Nederland is de langetermijngroei zo'n 2 procent per jaar. In Piketty-taal: als r staat voor het rendement op vermogen en g voor de economische groei, dan geldt in het normale geval: r is groter dan g. In deze vorm is de centrale stelling van Piketty de wereld overgegaan.
Deze ogenschijnlijk weinig spectaculaire boodschap heeft op lange termijn ingrijpende gevolgen. Als vermogen stelselmatig meer opbrengt dan de economie groeit, zal dat vermogen steeds meer geconcentreerd raken bij een kleine groep vermogenbezitters. De voorspelling dat er in de loop van de eenentwintigste eeuw een forse maatschappelijke tweedeling gaat optreden is dan snel gedaan. En de remedie is ook snel gevonden: ga vermogen zwaarder belasten.
 
Verschillen tussen landen
Daar stuiten we op het probleem dat met name grote ondernemingen landen tegen elkaar uitspelen. In de jaren vijftig pleitte de Britse filosoof Bertrand Russell voor de vorming van een wereldregering. Zo'n regering is echter bepaald niet in zicht. Het gevolg is dat ondernemingen als Unilever en Shell hun Nederlandse hoofdkantoren vaarwel dreigen te zeggen om naar het Verenigd Koninkrijk te verkassen. Daar is immers de dividendbelasting gelijk aan nul. En zolang de wereldregering van Russell er niet is, zullen ondernemingen en grote beleggers belastingontwijkend gedrag blijven vertonen. En wordt het steeds moeilijker de door Piketty gevreesde tweedeling tegen te houden.

Klik hier als u het volledige artikel als pdf wilt bekijken/printen.

Heeft u vragen naar aanleiding van dit artikel of wilt u meer weten over onze dienstverlening? Neem dan contact met ons op.

Hoogdividendbeleggen

Onze unieke hoog dividend strategie profiteert van een positieve samenhang tussen dividend en toekomstige winstgroei, levert een constante inkomstenstroom op en is defensief in tijden van koersdaling. U bepaalt natuurlijk zelf of u de inkomsten opneemt of herbelegt.
 
Lees meer over hoog dividend beleggen

Wat onze relaties over ons zeggen:

Team Trustus

Bij TRUSTUS Capital Management werken alleen zeer ervaren mensen die uw belangen als geen ander op waarde weten te schatten.


Ontmoet het team


 

Vestigingen

Over Trustus

Trustus is specialist op het gebied van persoonlijk en effectief vermogensbeheer, met jarenlange ervaring in de beleggingswereld.
Onze dienstverlening is tweeledig. Naast het beheren van het vermogen van onze relaties beheren we ook een aantal gespecialiseerde beleggingsfondsen. Onze relaties zijn particulieren, ondernemers, verenigingen of stichtingen. Zij geven ons het vertrouwen om te doen wat goed is, op basis van een vooraf afgesproken risicoprofiel. Niet iedereen heeft tijd, zin of het inzicht om te beleggen. Door dit aan Trustus uit te besteden weet u dat uw vermogen beheerd wordt door professionals die hun vak met kennis en passie uitoefenen.
Trustus heeft alle benodigde vergunningen en inschrijvingen en valt onder toezicht van de Autoriteit Financiële Markten en De Nederlandsche Bank.

Benieuwd naar wat Trustus voor u kan betekenen? Vul ons contactformulier in en wij nemen zo snel mogelijk contact met u op.