header-vervolg

Waar komen de welvaartsverschillen in de wereld vandaan?

Gepubliceerd op 4 augustus 2021
Waar komen de welvaartsverschillen in de wereld vandaan?

De inkomensverschillen in de wereld zijn enorm. In een rijk land als Nederland ligt de totale productie per hoofd van de bevolking op zo'n 60.000 dollar per jaar, arme landen ten zuiden van de Sahara komen vaak niet verder dan zo'n 1.000 dollar. De vraag is waar deze verschillen vandaan komen.

Oude en nieuwe verklaringen
In het verleden zijn daar allerlei verklaringen voor gegeven. Sommige verklaringen zochten het in het klimaat. Landen met een gematigd klimaat zouden beter presteren dan landen met een tropisch klimaat. Of: in rijke landen is de mentaliteit, het arbeidsethos, anders dan in arme landen, waar vaak nog geloofd wordt in hekserij en magie en waar afwijzend gereageerd wordt op nieuwe technologie. Weer anders: arme landen zijn vaak voormalige koloniën, die door westerse landen zijn uitgebuit en aldus op achterstand zijn gezet.
 
Waarschijnlijk is geen van deze verklaringen helemaal onzin. Maar volgens veel huidige ontwikkelingseconomen is een andere factor veel belangrijker, namelijk het al dan niet bestaan van instellingen, instituties, geschreven of ongeschreven regels die economische groei bevorderen. Dat klinkt nogal abstract, daarom eerst een paar voorbeelden.
 
Enkele voorbeelden
Een beroemde foto gemaakt vanuit de ruimte laat Korea bij nacht zien. Grote delen van Zuid-Korea zijn helder verlicht, van Noord-Korea is slechts de hoofdstad Pyongyang te onderscheiden. Dit verschil staat symbool voor het verschil in inkomen per hoofd tussen beide landen: Noord-Korea is één van de armste landen ter wereld, Zuid-Korea één van de rijkste landen. Toch gaat het om een homogene bevolking, met dezelfde historische achtergrond, dezelfde taal, dezelfde geografische omstandigheden – maar het inkomen per hoofd in Zuid-Korea ligt 18 keer hoger dan in Noord-Korea.
 
Er zijn meer van dit soort voorbeelden. De grens tussen de Verenigde Staten en Mexico is ook de grens tussen – gemiddeld gesproken dan – rijkdom en armoede. Dat gold voor de val van de Muur ook voor West- en Oost-Duitsland. En waarom heeft een land als Rusland, dat toch over veel natuurlijke hulpbronnen en een goed opgeleide beroepsbevolking beschikt, een productie per hoofd van slechts 30.000 dollar, de helft van de Nederlandse?
 
Het belang van instituties
Zoals gezegd, veel huidige economen wijzen ter verklaring van dit soort verschillen naar de instituties van een land, ook wel de sociale infrastructuur genoemd. Goed geregelde instituties moedigen mensen aan het beste uit zichzelf te halen. Men is bereid risico te nemen, te innoveren, te investeren in nieuwe ondernemingen.
 
Belangrijk daarbij is een stabiele en veilige economische ruimte. Binnen grote economische blokken als de Europese Unie en de Verenigde Staten is ruim aan deze voorwaarde voldaan. Maar landen die zich voortdurend in een staat van burgeroorlog bevinden, zoals een aantal Afrikaanse landen, kunnen onmogelijk een bloeiende economie opbouwen. Een triest voorbeeld is ook Afghanistan, al decennia in burgeroorlog en onderworpen aan meerdere, overigens mislukte, buitenlandse interventies. Niet voor niets staat dit land op nummer 210 van de ranglijst van het gemiddeld inkomen.
 
Onafhankelijke rechters
Niet te onderschatten is ook het belang van een goed functionerend rechtssysteem. Zo'n systeem moet onder andere zorgen voor een goede bescherming van eigendomsrechten. Geen enkele ondernemer zal risico willen lopen door te investeren als onduidelijk is of hij er ook van profiteert. Geen boer zal zijn land inzaaien als onzeker is wie er uiteindelijk met de opbrengst vandoor gaat. Niet alleen bescherming van de eigendom is van belang, ook dient corruptie bestreden te worden. Onafhankelijke rechters kunnen ervoor zorgen dat vriendjespolitiek tot een minimum beperkt blijft. Niet voor niets maakt de Europese Unie zich druk om landen als Hongarije en Polen, waar onafhankelijke rechters steeds zeldzamer worden.
 
Onderwijs
Een goed functionerend onderwijssysteem is essentieel in een aantal opzichten. Natuurlijk bereidt het onderwijs zijn burgers voor om deel te nemen aan een moderne en in een aantal opzichten ingewikkelde samenleving. Daarnaast is goed onderwijs van belang om ieders kwaliteiten zo veel mogelijk tot zijn recht te laten komen. Goed onderwijs "haalt eruit wat erin zit".
 
Vrijheid
Veel nadruk leggen sommige economen op de vrijheid die burgers en ondernemingen moeten hebben om zelf beslissingen te nemen. Ze moeten – uiteraard binnen zekere grenzen – de mogelijkheid hebben zich op markten te begeven. Burgers moeten zelf kunnen bepalen hoe hun leven er in economisch opzicht uitziet. Ondernemingen moeten zelf kunnen bepalen welke producten tegen welke prijs ze willen aanbieden.
 
Het zal u misschien opvallen dat dit soort redeneringen vanuit instituties mooi past bij rijke, westerse samenlevingen. Een land als China, dat geen onafhankelijk rechtssysteem heeft en geen handelingsvrijheid kent en tegelijkertijd een laag inkomen per hoofd heeft, zou dan de juistheid van de redenering aantonen. Als de 'theorie van de instituties' inderdaad juist is, zou aan de groei van China ooit een einde moeten komen. De toekomst zal het leren.

Klik hier als u het volledige artikel als pdf wilt bekijken/printen.

Heeft u vragen naar aanleiding van dit artikel of wilt u meer weten over onze dienstverlening? Neem dan contact met ons op.

Hoogdividendbeleggen

Onze unieke hoog dividend strategie profiteert van een positieve samenhang tussen dividend en toekomstige winstgroei, levert een constante inkomstenstroom op en is defensief in tijden van koersdaling. U bepaalt natuurlijk zelf of u de inkomsten opneemt of herbelegt.
 
Lees meer over hoog dividend beleggen

Wat onze relaties over ons zeggen:

Team Trustus

Bij Trustus werken ervaren mensen die uw belangen op waarde weten te schatten.



Ontmoet het team


 

Vestigingen

Over Trustus

Trustus is specialist op het gebied van persoonlijk en effectief vermogensbeheer, met jarenlange ervaring in de beleggingswereld.
Onze dienstverlening is tweeledig. Naast het beheren van het vermogen van onze relaties beheren we ook een aantal gespecialiseerde beleggingsfondsen. Onze relaties zijn particulieren, ondernemers, verenigingen of stichtingen. Zij geven ons het vertrouwen om te doen wat goed is, op basis van een vooraf afgesproken risicoprofiel. Niet iedereen heeft tijd, zin of het inzicht om te beleggen. Door dit aan Trustus uit te besteden weet u dat uw vermogen beheerd wordt door professionals die hun vak met kennis en passie uitoefenen.
Trustus heeft alle benodigde vergunningen en inschrijvingen en valt onder toezicht van de Autoriteit Financiële Markten en De Nederlandsche Bank.

Benieuwd naar wat Trustus voor u kan betekenen? Vul ons contactformulier in en wij nemen zo snel mogelijk contact met u op.