header-vervolg

Waar komt al dat geld vandaan?

Gepubliceerd op 30 april 2020
Waar komt al dat geld vandaan?

Economische inzinkingen zijn van alle tijden. Maar pas in de loop van de twintigste eeuw kwam het idee op daar iets tegen te doen. Het was de in 1946 gestorven Britse econoom John Maynard Keynes die midden in de crisis van de jaren dertig met een revolutionair idee kwam. Als de economie het zelf laat afweten, dient de overheid in het gat te springen door extra uitgaven te gaan doen.

De overheid grijpt in
Keynes zou tijdens de huidige corona-crisis tevreden om zich heen kijken. Overheden laten zich niet onbetuigd en pompen enorme bedragen in de economie. Met name ondernemers kunnen een beroep doen op regelingen om hun bedrijf overeind te houden en daarmee hun werknemers te blijven betalen. Het gaat in Nederland om tientallen miljarden euro's, maar minister van financiën Wopke Hoekstra heeft al gezegd dat hij diepe zakken heeft.
 
Overal in de wereld handelen overheden min of meer gelijk. De steunpakketten bedragen vaak meer dan 10 procent van het bruto binnenlands product (bbp). In Nederland zou je dan al snel op zo'n 80 miljard euro zitten. Het huidige overschot op onze overheidsbegroting zou in dat geval al snel omslaan in een fors tekort, een tekort dat groter is dan de Europese Unie toestaat. Maar geen probleem, de EU heeft voorlopig alle regels rond de overheidsfinanciën opgeschort. Nood breekt wet onder de huidige omstandigheden.
 
Hoe financier je de noodhulp?
De vraag daarbij is natuurlijk wel waar al dat geld vandaan komt. Als de uitgaven de belastinginkomsten overtreffen, heeft de overheid een tekort. Tekorten worden gefinancierd door staatsobligaties uit te geven. Dat zijn schuldbewijzen, waarmee de overheid zich verplicht het geleende bedrag ooit af te lossen en in de tussentijd rente te betalen. Op deze manier ontstaat de staatsschuld. Nederland heeft een comfortabel kleine staatsschuld van onder de 50 procent van het bbp. Landen als België, Italië en Griekenland zitten (ruim) boven de 100 procent van het bbp.
 
De Europese Centrale Bank creëert geld
Maar overheden vormen niet de enige partij die tegen de crisis in het geweer komt. De Europese Centrale Bank (ECB) is er ook nog. Ze heeft een noodpakket aangekondigd van meer dan een biljoen euro. De vraag is wat de ECB met dat geld gaat doen. Ze doet daarmee wat ze de afgelopen jaren steeds heeft gedaan: staatsobligaties opkopen van vooral banken. Het doel van de operatie was en is banken over voldoende middelen te laten beschikken om kredieten te verlenen. En hoe komt de ECB aan die biljoen euro? Die creëert ze uit het niets. Centrale banken hebben immers de mogelijkheid geld te scheppen.
 
Zo ontstaat dus de situatie dat overheden staatsobligaties uitgeven om met dat geld de crisis te bestrijden en dat die obligaties worden opgekocht door centrale banken. Zowel de ECB als haar Amerikaanse evenknie de Federal Reserve heeft al aangekondigd dat ze dat voorlopig blijft doen, er is geen uiterste datum. En zo komen we langzamerhand in de situatie terecht dat overheden geld lenen en dat centrale banken die schulden overnemen voor – ja, voor hoe lang? Of die schulden ooit afgelost gaan worden is zeer de vraag. Kortom: het door centrale banken gecreëerde geld komt via extra overheidsuitgaven in de economie terecht. Economen gebruiken daarvoor de term 'monetaire financiering', extra uitgaven met nieuw geschapen geld.
 
Krijgen we inflatie?
Dat is nog maar één stap verwijderd van 'helikoptergeld'. De term is afkomstig van de Amerikaanse econoom Milton Friedman: strooi bankbiljetten over het land uit om de koopkracht op te krikken. In een mooi verhaal van Marten Toonder vliegen de schurken Super en Hieper met een vliegtuig vol bankbiljetten boven Rommeldam. Er gaat echter iets mis en het volgende moment daalt een enorme wolk bankbiljetten op Rommeldam neer. De burgers van de stad weten niet hoe snel ze de straat op moeten om hun portie geld bijeen te schrapen. De kruidenier Grootgrut pakt het anders aan, hij verhoogt eenvoudig zijn prijzen met 15 procent.
 
Want dat is het volgende probleem: zal al dat extra geld niet leiden tot inflatie of zelfs tot hyperinflatie? Gaan we de kant op van Duitsland in 1923 toen één ei 80 miljard Duitse mark kostte? Alles is experimenteel dezer dagen, ook het beleid van centrale banken. Ter geruststelling: de centrale bank van Japan voert dit beleid al veel langer dan andere centrale banken. De Japanse staatsschuld is inmiddels 238 (!) procent van het bbp, waarvan het grootste deel in handen van de Japanse centrale bank is. Als er ergens in de wereld uit de hand lopende inflatie zou bestaan, dan moet dat in Japan zijn. Maar de Japanse prijzen zijn, net als die in Europa, niet van hun plaats te krijgen. Als Japan ons voorland is, zal het met de inflatie wel meevallen. Maar zoals gezegd, alles is experimenteel...
 

Klik hier als u het volledige artikel als pdf wilt bekijken/printen.

Heeft u vragen naar aanleiding van dit artikel of wilt u meer weten over onze dienstverlening? Neem dan contact met ons op.

Hoogdividendbeleggen

Onze unieke hoog dividend strategie profiteert van een positieve samenhang tussen dividend en toekomstige winstgroei, levert een constante inkomstenstroom op en is defensief in tijden van koersdaling. U bepaalt natuurlijk zelf of u de inkomsten opneemt of herbelegt.
 
Lees meer over hoog dividend beleggen

Wat onze relaties over ons zeggen:

Team Trustus

Bij TRUSTUS Capital Management werken alleen zeer ervaren mensen die uw belangen als geen ander op waarde weten te schatten.


Ontmoet het team


 

Vestigingen

Over Trustus

Trustus is specialist op het gebied van persoonlijk en effectief vermogensbeheer, met jarenlange ervaring in de beleggingswereld.
Onze dienstverlening is tweeledig. Naast het beheren van het vermogen van onze relaties beheren we ook een aantal gespecialiseerde beleggingsfondsen. Onze relaties zijn particulieren, ondernemers, verenigingen of stichtingen. Zij geven ons het vertrouwen om te doen wat goed is, op basis van een vooraf afgesproken risicoprofiel. Niet iedereen heeft tijd, zin of het inzicht om te beleggen. Door dit aan Trustus uit te besteden weet u dat uw vermogen beheerd wordt door professionals die hun vak met kennis en passie uitoefenen.
Trustus heeft alle benodigde vergunningen en inschrijvingen en valt onder toezicht van de Autoriteit Financiële Markten en De Nederlandsche Bank.

Benieuwd naar wat Trustus voor u kan betekenen? Vul ons contactformulier in en wij nemen zo snel mogelijk contact met u op.